Czym jest uzależnienie od alkoholu i jakie są metody terapii
Alkoholizm to jeden z najczęściej spotykanych nałogów, nazywany „chorobą XXI wieku”. Wciąż nie wiadomo, ile procent Polaków cierpi na to uzależnienie, ponieważ ich liczba stale się zwiększa. Jest to bardzo niebezpieczne uzależnienie prowadzące do wielu zgubnych sytuacji, ale przede wszystkim jest to ten typ nałogu, który dotyka bezpośrednio ludzi z najbliższego otoczenia. W poniższym artykule radzimy, jak sobie radzić w walce z tą ciężką przypadłością, kiedy dotknie ona bliską nam osobę.
Alkoholizm traktowany jest jako zaburzenie przejawiające się w utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. Leczenie uwarunkowane jest stopniem zaawansowania uzależnienia. Najskuteczniejszą formą pozostaje psychoterapia, w praktyce nazywana odwykiem, składająca się z kilku etapów. Podstawowym zadaniem psychoterapeuty jest wytłumaczenie pacjentowi, na czym polega jego problem. Pacjent musi zostać poinformowany o wszystkich objawach oraz zaznajomiony z mechanizmami działania tego uzależnienia. Musi również wiedzieć, że tylko dzięki silnej woli i determinacji będzie w stanie zwyciężyć z demonami, które każą mu sięgnąć po alkohol. Terapia wymaga pełnego zaangażowania, a proces zdrowienia może przebiegać różnie w zależności od indywidualnych uwarunkowań.
Detoksykacja organizmu jako niezbędny element
W ekstremalnych przypadkach pacjenci poddawani są detoksykacji organizmu. Niekiedy jest to czynność wręcz niezbędna, ponieważ zdarza się, że osoba uzależniona, która przestała pić, wraz ze spadkiem alkoholu cierpi na tzw. zespół abstynencyjny. Takim określeniem nazywa się szereg dolegliwości fizycznych i psychicznych, przejawiających się stanami lękowymi, niekontrolowanymi skurczami mięśni, nudnością, wymiotami, niekontrolowanymi atakami złości i innymi objawami. Jest to groźny stan, który powoduje, że osoba uzależniona znowu sięga po alkohol, ponieważ w tym widzi jedyne rozwiązanie. Detoksykacja przeprowadzana pod nadzorem medycznym pozwala bezpiecznie przejść przez ten trudny okres i zmniejsza ryzyko nawrotu.
Mit o typie osoby uzależnionej
Wielu ludziom ciężko przychodzi zaakceptowanie faktu, że są uzależnieni od alkoholu, i szukają różnych wyjaśnień. Generalnie alkoholicy kojarzeni są z marginesem społecznym i patologicznymi rodzinami. Ale to jest nieprawda. Zdecydowana większość ludzi mająca problem z alkoholem to osoby wykształcone, pracujące, dobrze zarabiające i posiadające rodzinę. Dlaczego tak się dzieje? Bo żyjemy w czasach, kiedy wszyscy gonią za pieniędzmi, karierą, obowiązkami, czemu towarzyszy ogólne zmęczenie i rozdrażnienie. Wtedy najłatwiej sięgnąć po alkohol, który ma na celu przynieść „rozluźnienie”. Problem ten dotyczy coraz szerszego spektrum społeczeństwa, niezależnie od statusu materialnego czy pozycji zawodowej.
Rola najbliższych w procesie wychodzenia z nałogu
Osoba zmagająca się z uzależnieniem od alkoholu nie jest w stanie poradzić sobie sama z tym problemem. Jest on zbyt ciężki do udźwignięcia w pojedynkę. Zdecydowana większość alkoholików próbuje stoczyć ten bój samodzielnie, ale najczęściej skutkuje to niepowodzeniem. Potrzebne jest do tego wsparcie najbliższej rodziny i przyjaciół. Jednak pierwszą i najważniejszą kwestią jest otwarte przyznanie się przez osobę uzależnioną, że ma poważny problem. Jeśli będzie się tego wypierać, to żadna terapia nie pomoże. Alkoholik musi sam przed sobą przyznać, że jest alkoholikiem. Bez tego kroku każda forma pomocy pozostanie nieskuteczna, a kolejne próby leczenia będą skazane na porażkę.
Zachęcanie do uczestnictwa w grupach wsparcia
Jeśli rodzinie zależy na dobru uzależnionego, wówczas powinna skierować go na odpowiednie leczenie, zachęcać do udziału w spotkaniach grup AA. Jednak do niczego nie można zmuszać, bo nie tędy droga. Wysyłanie na przymusowe leczenie da odwrotny skutek od zamierzonego. Dobrowolność i wewnętrzna motywacja to fundamenty skutecznej terapii. Grupy wsparcia, takie jak Anonimowi Alkoholicy, oferują bezpieczne środowisko, w którym osoby z podobnymi doświadczeniami mogą dzielić się swoimi historiami i czerpać siłę z wzajemnego wsparcia.
Błędy popełniane przez rodzinę
Najczęstszy błąd, jaki popełniają bliscy alkoholika, to pożyczanie pieniędzy, mimo że wiedzą, na co zostaną spożytkowane. Nie można ulegać prośbom i namowom. Rodzina też musi zrozumieć, że alkoholizm to choroba, której skutki krzywdzą wszystkich dookoła. Oczywiście nie jest to działanie zamierzone, a jedynie efekt tej choroby. Dlatego jeśli ktoś chce nieść pomoc alkoholikowi, to w pierwszej kolejności musi dopuścić do siebie informację o tym, że bliska osoba zmaga się z bardzo poważnym uzależnieniem. Zrozumienie mechanizmu choroby pozwala uniknąć współuzależnienia i stosowania nieefektywnych metod wsparcia.
Konsekwencja i jasne zasady w rodzinie
Należy być konsekwentnym w działaniu, trzeba ustalić jasne reguły i ich przestrzegać. Nie dawać się zwieść na tzw. ładne oczka, tylko tupnąć nogą i powiedzieć stanowcze „NIE”. Jeśli osoba uzależniona przez ekscesy spowodowane alkoholem wpadnie w kłopoty, to nie należy go z nich wyciągać. Musi sam ponieść konsekwencje swoich czynów i zrozumieć, dlaczego w te kłopoty wpadł. Nie jest to łatwe, ale konieczne. Chronienie uzależnionego przed skutkami jego działań tylko przedłuża problem i uniemożliwia konfrontację z rzeczywistością.
Eliminacja pokus z domowego otoczenia
Z domu powinno zniknąć wszystko, co by zachęcało do sięgnięcia po kieliszek. Nie wolno przy osobie uzależnionej spożywać alkoholu ani zabierać go w miejsca, gdzie go podają. Tworzenie środowiska sprzyjającego trzeźwości to jeden z fundamentów udanego leczenia. Rodzina powinna również zwrócić uwagę na własne nawyki i zastanowić się, czy nie normalizuje spożywania alkoholu w sposób, który może utrudniać proces zdrowienia bliskiej osoby.
Długotrwały proces zdrowienia
Walka z alkoholizmem wymaga czasu i silnej woli, nie tylko po stronie uzależnionego, ale i po stronie rodziny. Proces leczenia rzadko przebiega liniowo – zdarzają się nawroty, momenty zwątpienia i kryzysy. Cierpliwość i wytrwałość w stosowaniu ustalonych zasad mają decydujące znaczenie dla powodzenia terapii. Warto również, aby rodzina sama korzystała ze wsparcia psychologicznego lub grup dla bliskich osób uzależnionych, ponieważ życie z alkoholikiem pozostawia głębokie ślady emocjonalne i wymaga przetworzenia trudnych doświadczeń.
Ostatecznie sukces w leczeniu uzależnienia zależy od współpracy wszystkich stron – od gotowości uzależnionego do zmiany, od wsparcia rodziny oraz od jakości oferowanej terapii. Nie ma jednej uniwersalnej drogi do trzeźwości, ale istnieją sprawdzone metody, które przy odpowiednim zaangażowaniu przynoszą trwałe rezultaty.
