Przyczyn powstawania tego schorzenia doszukiwano się przez wiele lat. W starożytnej Anglii sądzono, że przyczyną tej choroby jest przedostający się do krwi jad, który niszczy stawy tworząc guzki. W obecnych czasach choroba ta jest zdefiniowana przez medycynę. Odkryto, że głównym winowajcą jest kwas moczowy — efekt końcowy przemian związków purynowych w organizmie.
Czego unikać przy artretyzmie?
Dieta odgrywa decydującą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu puryn w organizmie. Dobierane przez nas produkty żywieniowe mogą zmniejszyć lub zwiększyć ryzyko wystąpienia dny moczanowej. Okazuje się, że można ją leczyć odpowiednio zmodyfikowanym jadłospisem, który uwzględnia zawartość związków purynowych w poszczególnych produktach.
Chorzy na cukrzycę poddają szczegółowej analizie wszystko to, co słodkie, zaś osoby z diagnozą dny moczanowej muszą sprawdzać pod kątem ilości puryn każdy produkt, zarówno roślinny, jak i zwierzęcy. Ta czujność żywieniowa staje się nawykiem, który chroni przed nasileniem objawów choroby.
Produkty zwierzęce o wysokiej zawartości puryn
Wszelkiego rodzaju mięso, buliony (wywary na bazie mięsa i kości), konserwy mięsne i rybne, ryby (szczególnie śledzie), owoce morza, tłuste sery (białe, żółte) i tłuszcze zwierzęce (smalec) znacznie podwyższają ryzyko wystąpienia tej choroby. Przy czym najwięcej puryn zawierają podroby — wątroba, nerki czy śledziona, które powinny zostać całkowicie wyeliminowane z menu.
Samo wykluczenie podrobów z diety może obniżyć poziom kwasu moczowego średnio o 15–20%. W praktyce oznacza to rezygnację z pasztetów, kaszanek i innych przetworów zawierających podroby, nawet jeśli nie są one wymienione na pierwszym miejscu w składzie.
Warzywa strączkowe i ich rola w diecie
Spożycie warzyw o wysokiej zawartości puryn, takich jak: groch, fasola, szpinak czy soczewica również powinno być ograniczone do minimum. Warto jednak zaznaczyć, że puryny pochodzenia roślinnego są mniej szkodliwe niż te ze źródeł zwierzęcych — organizm metabolizuje je w odmienny sposób, co przekłada się na mniejszy wzrost stężenia kwasu moczowego.
Kolejnym wrogiem chorego powinien stać się cukier prosty, którego kryształki w połowie zawierają niekorzystną dla zdrowia fruktozę. Wszelkiego rodzaju dosładzane soki oraz napoje gazowane, zawierające dużą zawartość cukru przyczyniają się nie tylko do szeroko rozumianej otyłości, ale udowodniono też, że ilość tkanki tłuszczowej silnie koreluje ze stężeniem kwasu moczowego we krwi. Może to być przyczyną hiperurykemii — stanu, w którym nadmiar kwasu moczowego krąży w naczyniach krwionośnych zanim zacznie się wytrącać w stawach.
Dna moczanowa, a alkohol — popularne mity
Są tacy, którzy postanowili wyleczyć dnę moczanową pijąc duże ilości piwa. Twierdzą bowiem, że kryształki moczowe zostaną wydalone wraz z moczem, dzięki czemu problem zniknie. Prawda jest jednak inna — owszem, wypite wino czy piwo faktycznie działa pobudzająco na wydzielanie moczu, jednak należy podkreślić i zaakcentować, że odwodnienie sprzyja wytrącaniu się kryształków moczowych w przestrzeniach stawowych.
Wypijanie dużych ilości piwa jest klasycznym przykładem, który prowadzi do odwodnienia organizmu, ponieważ napój ten jest najbardziej szkodliwy dla osób dotkniętych tą chorobą. Piwo powstaje na bazie drożdży piwowarskich i alkoholu etylowego. Drożdże to bogactwo guanozyny, która jest zasadą purynową bardzo dobrze przyswajalną przez organizm.
Alkohol etylowy dodatkowo hamuje wydalanie kwasu moczowego przez nerki, co w połączeniu z dużą ilością puryn z drożdży tworzy podwójne zagrożenie. Jeden kufel piwa może podnieść poziom kwasu moczowego o 10–15% w ciągu kilku godzin od spożycia.
Co na podagrę?
Są jednak produkty obniżające poziom kwasu moczowego, które warto włączyć do codziennego jadłospisu. Doktor Hyon przeprowadził badania wskazujące na to, że kawa, powszechnie uznawana za produkt moczopędny, obniża poziom kwasu moczowego we krwi nawet do 40%. Mechanizm tego działania wiąże się z blokowaniem enzymu ksantynooksydazy, który odpowiada za syntezę kwasu moczowego z puryn.
Witamina C jako element terapii żywieniowej
Na jego poziom pozytywnie wpływa również witamina C, ponieważ przyjmowana w stężeniu powyżej 1500 mg zmniejsza ryzyko występowania choroby nawet o 45%. Witamina C działa dwutorowo — zwiększa wydalanie kwasu moczowego przez nerki oraz chroni stawy przed odkładaniem się kryształków. Naturalnymi źródłami witaminy C są papryka, czarna porzeczka, natka pietruszki czy owoce cytrusowe.
Nawodnienie organizmu jako podstawa profilaktyki
Równie ważne jak dobór produktów jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Picie co najmniej 2–2,5 litra wody dziennie rozcieńcza stężenie kwasu moczowego w moczu i ułatwia jego wydalanie. Woda mineralna o pH powyżej 7 (zasadowa) dodatkowo wspomaga alkalizację moczu, co zmniejsza ryzyko wytrącania się kryształków.
Ludzie, którzy przeżyli atak dny moczanowej zdają sobie sprawę, że wszystkie środki zapobiegawcze mogą być bardzo pomocne. Podobnie jak w przypadku innych schorzeń przewlekłych, lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Regularne kontrole poziomu kwasu moczowego we krwi, prowadzenie dzienniczka żywieniowego oraz konsultacje z dietetykiem to elementy skutecznej strategii prewencyjnej, która może przedłużyć okresy remisji nawet o kilka lat.
1 comment