Pieczarka brązowa a biała – jakie podłoże pod uprawę pieczarki wybrać?

Uprawa pieczarek staje się w Polsce coraz bardziej popularna. Warto też powiedzieć, że nasz kraj jest liderem, jeśli chodzi o europejskie uprawy. Nic dziwnego, że w sklepach możemy znaleźć pieczarki różnego rodzaju. Najbardziej popularne są pieczarki białe i brązowe – każda z nich ma inne właściwości i potrzebuje innego podłoża pod uprawę.

• Różnice między odmianami pieczarek
• Podłoże dla odmiany białej
• Podłoże dla odmiany brązowej

Różnice między odmianami pieczarek

Zarówno pieczarki białe, jak i brązowe występują naturalnie w przyrodzie, jednak znacznie częściej hodowane są przez miłośników tych niezwykłych grzybów w specjalnych hodowlach. Pieczarki powinny być uprawiane z należytą uwagą, a wybór odpowiedniego gruntu decyduje o sukcesie całej hodowli. Podłoże pod uprawę pieczarki brązowej i białej musi być jak najbardziej naturalne i bogate w składniki mineralne.

Pieczarka biała różni się od brązowej nie tylko kolorem kapelusza, ale także częstotliwością występowania. Dużo popularniejsze są pieczarki białe, choć obecnie również pieczarki brązowe zyskują na znaczeniu wśród hodowców i konsumentów. Odmiana biała jest bardziej delikatna w smaku, natomiast pieczarka brązowa charakteryzuje się nieco mocniejszym, bardziej wyrazistym aromatem. Różnice dotyczą również tempa wzrostu – pieczarka brązowa rośnie wolniej, ale wytwarza owocniki o grubszej ścianie komórkowej, co przekłada się na dłuższą trwałość po zbiorze. Obydwa typy pieczarek są zdrowe i chętnie wybierane do wielu różnego rodzaju potraw, od surówek po dania gorące.

Podłoże dla odmiany białej

Pomimo iż wydaje się, że biała pieczarka jest jedną z najłatwiejszych w uprawie, nie należy dać się zwieść temu podejściu. Białe pieczarki wymagają bogatego w składniki mineralne podłoża, które pozwoli grzybom na intensywny wzrost i rozwój zdrowej grzybni. Podstawą substrat do białej pieczarki jest słoma zbożowa – najczęściej pszenna lub żytnia – która stanowi szkielet strukturalny całego podłoża. Miesza się ją z pomiotem kurzym, który dostarcza azotu oraz innych makroelementów niezbędnych dla rozwoju grzybni, a także z gipsem, który reguluje pH i poprawia strukturę fizyczną podłoża.

Podłoże takie trzeba następnie poddać fermentacji w specjalnych warunkach, aby temperatura wewnątrz pryzm sięgała 60–75°C. W trakcie fermentacji zachodzą procesy biochemiczne prowadzące do rozkładu trudno przyswajalnych związków organicznych na formy dostępne dla grzybni. Po zakończeniu fermentacji następuje kilkutygodniowy proces pasteryzacji, który skutkuje wytworzeniem dobrego, bogatego w składniki odżywcze podłoża oraz eliminacją konkurencyjnej mikroflory i potencjalnych patogenów. Do takiego podłoża można w następnej kolejności wsiać grzybnię z białymi pieczarkami i, jeśli zajdzie taka potrzeba, dodatkowo wzbogacić je o suplementy proteinowe, witaminy oraz mikroelementy, które będą gwarantem zdrowego owocowania pieczarek.

Fazy przygotowania podłoża dla pieczarki białej

• Kompostowanie wstępne (fermentacja I fazy) – tworzenie pryzm kompostu z regularnym przewracaniem
• Pasteryzacja w tunelach – utrzymanie temperatury około 58–60°C przez 6–8 godzin
• Kondycjonowanie – obniżenie temperatury i wietrzenie podłoża
• Zasiew grzybni – wprowadzenie zarodników pieczarki do schłodzonego podłoża
• Inkubacja – utrzymanie odpowiedniej wilgotności i temperatury dla wzrostu grzybni

Podłoże dla odmiany brązowej

Podłoże do pieczarki brązowej również powinno być pełne minerałów i bogate w składniki odżywcze, choć proporcje poszczególnych komponentów różnią się od tych stosowanych dla odmiany białej. Podstawą podłoża do pieczarki brązowej jest podobnie jak w przypadku pieczarki białej słoma, gips i pomiot kurzy, lecz w odmiennych proporcjach – zwykle stosuje się wyższą zawartość słomy oraz nieco niższy udział pomiotu kurzego, co pozwala uzyskać bardziej przewiewną strukturę. Pieczarka brązowa preferuje bowiem podłoże o lepszej aeracji, ponieważ jej grzybnia potrzebuje więcej tlenu w fazie wzrostu.

Podłoże takie przygotowywane jest w czterech fazach, z których każda ma określone parametry technologiczne. Na początku poddaje się je dwutygodniowej fermentacji w warunkach kontrolowanej temperatury i wilgotności, następnie rozpoczyna się proces pasteryzacji. Odbywa się on w zamkniętych tunelach o ściśle określonej temperaturze – od 58 do 62°C – co pozwala zlikwidować drobnoustroje chorobotwórcze oraz konkurencyjne grzyby, jednocześnie zachowując pożyteczną mikroflorę. Po tym etapie można już zamówić podłoże ze specjalnie wsianą grzybnią, które jest gotowe do dalszego wzrostu w warunkach hodowlanych. Jeśli jednak chcemy zakupić w pełni gotowy produkt, podłoże należy poddać w ostatnim etapie procesowi inkubacji, podczas której następuje przerost grzybni przez całą objętość substratu. W tym czasie do podłoża można dodać nawozów organicznych i składników mineralnych, takich jak siarczan amonu czy mocznik, które intensyfikują wzrost.

Różnice w wymaganiach technologicznych

Warto zaznaczyć, że w zależności od potrzeb, można kupić podłoże zarówno fazy drugiej z grzybnią wsianą przed fazą wzrostu, jak i poczekać na to, aż pieczarki zaczną powoli wyrastać z podłoża. Wybór odpowiedniego momentu zakupu zależy od doświadczenia hodowcy oraz dostępności infrastruktury do dalszego prowadzenia hodowli. Początkujący producenci często decydują się na zakup podłoża w fazie trzeciej lub czwartej, co minimalizuje ryzyko błędów technologicznych i pozwala skupić się wyłącznie na owocowaniu oraz zbiorze grzybów.