W Polsce powstało ostatnio wiele klimatycznych kawiarni i śmiało można powiedzieć, że przeżywają one prawdziwy renesans. Wiele osób chętnie wychodzi na kawę i spotyka się z przyjaciółmi. Równie popularny stał się zawód baristy, czyli kogoś, kto pracuje w każdej kawiarni. Kim jest barista i czego potrzebuje do pracy?
Kim jest barista?
Barista to przede wszystkim znawca kawy. Jest to specjalista, który ma wiedzę na temat gatunków kawy, wie jak ją przyrządzać, potrafi dbać o estetykę podania tego napoju, wie jak dbać o ekspres, potrafi rozróżnić różne rodzaje mleka i potrafi obsłużyć klienta. Kompetencje zawodowe obejmują zarówno techniczne umiejętności posługiwania się sprzętem, jak i znajomość profili smakowych ziaren arabiki i robusty oraz metod ekstrakcji. Osoba wykonująca ten zawód musi rozumieć wpływ temperatury wody, ciśnienia w ekspresie oraz stopnia zmielenia ziaren na końcowy smak napoju.
Barista potrzebuje wielu specjalistycznych urządzeń, by móc przygotować kawę idealną. Oprócz zaawansowanego ekspresu ciśnieniowego konieczne są precyzyjne narzędzia do mierzenia proporcji, temperowania kawy oraz obróbki mleka. Właściwe akcesoria pozwalają na uzyskanie powtarzalnej jakości napojów i zachowanie standardów obsługi w każdej z kawiarni. Każde z tych urządzeń ma swoje konkretne zastosowanie w procesie przygotowania kawy – od zmielenia ziaren, przez ekstrakcję espresso, aż po tworzenie dekoracji z pianki mlecznej.
Jakie akcesoria dla baristy?
Tamper – narzędzie do prawidłowej ekstrakcji
Barista korzysta z wielu akcesoriów, które pomagają mu zrobić napój o wysokiej jakości. Obowiązkowy w wyposażeniu jest tamper, potocznie nazywany ubijakiem. Różne są sposoby używania tego urządzenia, to zależy od indywidualnych upodobań baristy oraz szkoły, w której się uczył. Celem tampera jest dokładne wypolerowanie zmielonej kawy w koszyku filtra, co zapewnia równomierne rozłożenie cząstek i odpowiednią ekstrakcję olejków kawowych podczas przepływu gorącej wody pod ciśnieniem. Niewłaściwe ubicie kawy prowadzi do niestabilnego czasu parzenia, przeekstrahowania lub niedoekstrahowania napoju.
Dzbanek do spieniania mleka i latte art
Bariście przyda się także dzbanek do spieniania mleka. Musi on koniecznie mieć wyprofilowany „dzióbek”, który ułatwi dekorowanie napoju i precyzyjne wylewanie spienionego mleka. Takie urządzenie będzie szczególnie przydatne osobom, które zajmują się latte art, co ostatnio jest bardzo popularne. Dzbanek do spieniania mleka może pomóc w narysowaniu obrazu na kawie, dzięki czemu uzyskamy artystyczny wygląd tego napoju. Wykonanie wzorów wymaga odpowiedniej konsystencji mikropiany, którą uzyskuje się przez właściwe napowietrzenie mleka lancą parową w określonej temperaturze.
Waga kuchenna i dokładność proporcji
Wśród obowiązkowych dla baristy akcesoriów znajduje się także waga kuchenna. Pozwoli ona na wymierzenie odpowiednich proporcji zarówno kawy, jak i mleka, bądź wody. Precyzyjne dawkowanie stanowi podstawę powtarzalności receptur i pozwala na zachowanie standardów smakowych w każdej porcji. Najlepsze modele wag oferują dokładność do 0,1 grama i funkcję timera, która umożliwia jednoczesne kontrolowanie czasu ekstrakcji espresso – parametru równie ważnego jak masa użytej kawy.
Miarki i termometry w pracy z dodatkami
Poza wagą, trzeba też pomyśleć o zakupie miarki barowej. Po co? Do niektórych kaw często dodaje się syropy smakowe lub alkohol, najczęściej rum. Miarka pomoże w zachowaniu proporcji i uniknięciu nadmiernego słodzenia napoju, które zagłusza naturalne aromaty kawy. Standardowe miarki posiadają oznaczenia dla jednego i dwóch shotów, co ułatwia szybką pracę przy barze.
Z akcesoriów mierzących, przyda się także termometr. Pomoże on ustalić temperaturę mleka i piany. Optymalna temperatura mleka do napojów kawowych wynosi od 60 do 65 stopni Celsjusza – powyżej tego zakresu białka mleczne zaczynają się denaturować, co wpływa negatywnie na smak i strukturę pianki. Cyfrowe termometry ze sondą dają najdokładniejsze odczyty i pozwalają na szybką reakcję podczas spieniania.
Przechowywanie ziaren kawowych
W wyposażeniu każdego baristy powinny być też wysokiej jakości pojemniki na kawę. Muszą one być szklane lub ceramiczne, bo tylko takie materiały pozwolą na odpowiednie przechowywanie kawy i zachowanie jej walorów smakowych. Szkło zapewni długą świeżość i aromat kawy, o ile pojemnik posiada szczelne zamknięcie chroniące przed kontaktem z powietrzem i wilgocią. Ekspozycja ziaren na światło, tlen i wilgoć przyspiesza procesy utleniania olejków kawowych, dlatego najlepsze pojemniki mają nieprzezroczyste ścianki lub są przechowywane w ciemnym miejscu.
Akcesoria baristyczne – dla kogo?
Akcesoria do robienia kawy są dziś popularne nie tylko wśród baristów. Coraz więcej osób docenia smak kawy i chce ją przyrządzać samemu, ale w profesjonalny sposób. Domowi entuzjaści kawowych rytuałów inwestują w sprzęt, który jeszcze dekadę temu był zarezerwowany wyłącznie dla gastronomii – od młynków żarnowych z regulowanym stopniem mielenia, przez ekspresy ciśnieniowe z rotacyjną pompą, aż po precyzyjne czajniki do metod przelewowych.
Posługiwanie się takimi akcesoriami nie jest trudne, jeśli wcześniej zgłębi się wiedzę na temat tego, jak przygotowywać kawę. Istnieje wiele kursów online, kanałów wideo i publikacji książkowych poświęconych technikom baristycznym dla amatorów. Najważniejsza jednak jest praktyka. Im więcej kaw podamy, wykorzystując profesjonalne akcesoria, tym prędzej dojdziemy do perfekcji i będziemy mogli zostać baristami w swoim domu. Eksperymentowanie z różnymi profilami palenia ziaren, metodami ekstrakcji i parametrami parzenia to proces, który rozwija wrażliwość smakową i pozwala odkryć całą gamę aromatów ukrytych w dobrej kawie.
3 comments