Jak ułożyć kostkę Rubika?

Próbowałeś sto pięćdziesiąt razy i nigdy ci się nie udało? Sam już nie wiesz, jak się do tego zabrać? Dla kogo oni robią te kostki Rubika? Przecież tego się nie da ułożyć! A przynajmniej tak by można pomyśleć, gdyby nie to, że istnieją specjaliści, potrafiący uwinąć się z tym zadaniem nawem w piętnaście sekund. Jak oni to robią? Teraz możesz się wreszcie dowiedzieć.

Cały sekret w tym, że kostki nie można układać chaotycznie, jak to pewnie nieraz robiłeś, przekładając pierścienie na chybił-trafił w nadziei, że choć trochę zbliżysz się do zamierzonego efektu. W ten sposób się tego nie zrobi. Trzeba postępować wedle sprawdzonego systemu i robić to krok po kroku. Dopiero wtedy może się udać. Mechanizm rozwiązywania kostki opiera się na sekwencjach ruchów, które profesjonaliści nazywają algorytmami — każdy z nich odpowiada za przemieszczenie określonych elementów bez zaburzania wcześniej ułożonych fragmentów.

Rozpocznij od kompletnej ścianki wraz z obwódką

Ułożenie całej kostki to zadanie, które wydaje się cię przerastać? Wyzwanie, które cię przeraża? Więc na początek skoncentruj się na ułożeniu jednej ścianki. To już nie wydaje się takie strasznie trudne, prawda? Nie chodzi jednak wyłącznie o dziewięć kwadratów jednego koloru na górze — musisz również dopasować obwódkę na czterech bocznych ściankach. W ten sposób będziesz miał już „odhaczone” po całym rzędzie (pierścieniu) z czterech innych ścianek, a także środkową kostkę na każdej ściance. Teraz trzeba ułożyć środkowy pierścień.

Wybór pierwszej ścianki ma znaczenie. Najlepiej zacząć od koloru, który łatwo rozpoznajesz — zwykle białego lub żółtego. Białe pole centralne będzie twoim punktem odniesienia przez cały proces. Przy układaniu pierwszego krzyża uważaj, by krawędzie zgadzały się nie tylko z górną płaszczyzną, ale również z sąsiednimi kolorami — to fundamentalna zasada, która uchroni cię przed frustracją w późniejszych etapach.

Przemieszczanie kostek do środkowego pierścienia

Teraz trzymaj kostkę ułożoną ścianką do góry i obracaj dolnym pierścieniem, szukając właściwych elementów. Kiedy takie znajdziesz, przesuwaj je do środkowego pierścienia. A jak się to robi? Istnieje na to sprawdzony algorytm.

Algorytm przesuwania elementów w prawo

Wykonuj kolejno takie obroty: dolny pierścień w lewo, prawy w dół, dolny w prawo, prawy do góry. Następnie przedni (ta górna ścianka) obróć o 90 stopni w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara, znów prawy pierścień do góry, przedni o 90 stopni — tym razem zgodnie z ruchem wskazówek zegara — i na koniec prawy w dół.

Algorytm przesuwania elementów w lewo

W przypadku elementów, które należy umieścić po lewej stronie, wykonujesz lustrzane odbicie powyższego ciągu. Dolny pierścień w prawo, lewy w dół, dolny w lewo, lewy do góry. Przedni o 90 stopni z ruchem wskazówek zegara, lewy do góry, przedni o 90 stopni przeciwnie do ruchu wskazówek zegara i wreszcie lewy w dół. Wiem, dużo tych operacji do wykonania, no ale w końcu chcesz ułożyć tę kostkę, czy nie?

Na tym etapie zdarza się, że fragment, który chcesz umieścić, znajduje się już w środkowym pierścieniu, lecz w niewłaściwej pozycji lub orientacji. Nie próbuj go wyciągać ręcznie — wystarczy, że wpiszesz odpowiedni algorytm dla dowolnej wolnej krawędzi, a pomyłkowo umieszczony element sam „wyskoczy” na dolną ściankę, skąd będziesz mógł go poprawnie wstawić.

Formowanie krzyża na dolnej ściance

Teraz na dolnej ściance trzeba ułożyć krzyż, a zatem wszystkie pola prócz narożników powinny być już we właściwym kolorze. Najlepiej odwróć kostkę „do góry nogami” — w ten sposób łatwiej będzie ci nad tym pracować. Dolna ścianka staje się teraz górną, co ułatwia kontrolę wzrokową podczas wykonywania sekwencji.

Sekwencja na uformowanie krzyża

Obracasz przednią ściankę o 90 stopni zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Następnie prawy pierścień do góry, górny w lewo, prawy w dół, górny w prawo i dwukrotny obrót przedniego o 90 stopni — przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

Głęboki oddech i lecimy dalej. Lewy pierścień w górę, górny w prawo, lewy w dół, górny w lewo i kolejny obrót o 90 stopni zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Sekwencję tę być może będziesz musiał powtórzyć kilkukrotnie, aż wszystkie cztery krawędzie dolnej ścianki (teraz górnej, bo odwróciłeś kostkę) utworzą jednolity krzyż. Po każdym przebiegu algorytmu sprawdzaj wynik — czasem wystarczą dwa powtórzenia, czasem trzy lub cztery.

Pozycjonowanie i obracanie narożników

Teraz trzeba jeszcze przerzucić narożniki w odpowiednie miejsca. Na razie nie muszą zgadzać się konkretne pola — chodzi o to, by każdy narożnik trafił do miejsca, gdzie łączą się odpowiednie trzy kolory. Jak sprawić, by narożniki trafiły na właściwe miejsce? I znów przechodzimy do żmudnego algorytmu.

Permutacja narożników

Lewy pierścień w górę, górny w lewo, prawy w górę, górny w prawo, lewy w dół, górny w lewo, prawy w dół, górny w prawo. I znowu prawy w górę, górny w prawo, lewy w górę, górny w lewo, prawy w dół, górny w prawo, lewy w dół, górny w lewo. Ta sekwencja powoduje cykliczne przemieszczenie trzech narożników, pozostawiając czwarty na swoim miejscu. Powtarzaj ją, aż wszystkie narożniki znajdą się we właściwych gniazdach — nawet jeśli są jeszcze źle obrócone.

Orientacja narożników — ostatni krok

Na zakończenie trzeba odpowiednio odwrócić narożniki. Trzymaj kostkę tak, by ta ścianka, którą ułożyłeś jako pierwszą, była skierowana „do tyłu”. Narożnik, który zamierzasz odwrócić, powinien się znajdować w przednim, prawym, dolnym rogu. Masz go? To pora na następny algorytm — już ostatni, obiecuję.

Prawy pierścień w górę, dolny w lewo, prawy w dół, dolny w prawo, prawy w górę, dolny w lewo, prawy w dół, dolny w prawo, lewy w dół, górny w prawo, prawy w dół, górny w lewo, lewy w górę, górny w prawo, prawy w górę i wreszcie górny w lewo. Żeby uzyskać właściwy efekt, całą tę kombinację trzeba powtórzyć trzy lub sześć razy — w zależności od orientacji narożnika. Po każdym cyklu narożnik obraca się o 120 stopni, więc trzy powtórzenia dają pełny obrót. Jeśli po trzech przebiegach narożnik nie jest jeszcze dobrze ułożony, wykonaj kolejne trzy.

Po poprawnym obróceniu pierwszego narożnika obróć górną warstwę o 90 stopni, by następny niepoprawnie ustawiony narożnik znalazł się w prawym przednim dolnym rogu. Powtarzaj algorytm dla każdego z czterech narożników. Pamiętaj, że pomiędzy obrotami narożników nie należy obracać innych warstw poza górną — w przeciwnym razie zaburzysz strukturę, którą właśnie ułożyłeś. Po obróceniu czwartego narożnika cała kostka powinna być kompletna.