Zakończenie lata niesie ze sobą wiele czynności, które trzeba wykonać na swojej działce. Jedną z nich jest odpowiednie przygotowanie altany ogrodowej na zimę. Jakie czynności powinny być wykonane? Tego wszystkiego dowiecie się z poniższego artykułu!
Zabezpieczenie powierzchni altany ogrodowej
Końcówka lata lub początek jesieni to doskonały moment na przeprowadzenie procesu impregnacji altany ogrodowej. Takie zabezpieczenie bardzo dobrze przygotuje ją na zimę i pozwoli w kolejnym sezonie cieszyć się jej urokami. Warto wiedzieć, że odpowiednie preparaty powinniśmy nakładać w ciepły i suchy, lecz nie upalny dzień. Zarówno wilgoć, jak i ostre promienie słoneczne nie pozwolą na prawidłowe wyschnięcie środka zabezpieczającego, co uniemożliwi pełną ochronę drewna.
Zanim jednak nastąpi etap impregnacji, warto altanę ogrodową oczyścić i usunąć ewentualne zabrudzenia czy mogącą się pojawić pleśń. Do tego celu najlepiej użyć papieru ściernego o odpowiedniej gradacji — gruboziarnisty pomoże wstępnie wyrównać powierzchnię, drobnoziarnisty doda jej gładkości. Po dokładnym oczyszczeniu i przeszlifowaniu drewna należy usunąć powstały pył — najlepiej suchą ściereczką lub sprężonym powietrzem. Dopiero na tak przygotowanej, czystej i suchej powierzchni można nanosić impregnat, używając pędzla, wałka lub pulweryzatora, w zależności od rozmiaru konstrukcji i tekstury drewna.
Po zaimpregnowaniu warto altanę polakierować, dzięki czemu nabierze ona jeszcze więcej ochrony, np. przed niekorzystnym działaniem promieni słonecznych. Lakier zewnętrzny tworzy dodatkową warstwę ochronną, która nie tylko odbija UV, ale również uszczelnia strukturę drewna przed wnikaniem wody i zmianami temperatury. Regularnie przeprowadzana konserwacja altany przez cały rok przedłuża jej żywotność i zachowuje estetyczny wygląd na kolejne dekady.
Olejowanie altany ogrodowej
Olejem również można zabezpieczyć drewnianą konstrukcję altany ogrodowej. Wzmacnia on jej powierzchnię i sprawia, że uodparnia się na niekorzystne działanie wilgoci. Jest to również świetne rozwiązanie dla miłośników naturalnie wyglądających altan ogrodowych — olej wnika głęboko w strukturę drewna, podkreślając jego słoje i naturalny kolor, bez tworzenia grubej warstwy błyszczącej lub matowej.
Niestety rozwiązanie to ma również swoje minusy, mianowicie nie jest w stanie zapewnić altanie takiej ochrony jak impregnaty. Olej wymaga częstszego odświeżania (zwykle raz lub dwa razy w sezonie), ponieważ szybciej się zużywa pod wpływem deszczu i słońca. Warto więc połączyć możliwości obu preparatów — najpierw nałożyć impregnat gruntujący, który zabezpieczy drewno od wewnątrz, a następnie wykończyć je olejem, który nada powierzchni głębię i aksamitność w dotyku. Takie dwuetapowe zabezpieczenie łączy trwałość z estetyką.
Plandeka na altanę ogrodową
Jeśli nasza ogrodowa altana jest półotwarta lub otwarta, warto na zimę przykryć ją specjalną plandeką, szczególnie w sytuacji, kiedy chcemy przechowywać w niej meble. Takie zabezpieczenie nie wpływa na konstrukcję, jest łatwe w montażu i późniejszym usunięciu, a przy tym skutecznie chroni zarówno drewno, jak i wyposażenie przed opadami atmosferycznymi.
Dobrym pomysłem jest zamówienie specjalnej plandeki na wymiar, która będzie idealnie dopasowana do naszej altany ogrodowej. Tkanina, z której jest ona wykonana, odporna jest na deszcz, śnieg, działanie zimna oraz zabezpiecza altanę ogrodową przed wiatrem. Profesjonalne plandeki posiadają wzmocnione oczka montażowe, dzięki którym można je trwale przymocować za pomocą linek lub haków, co zapobiega zsuwaniu się podczas zimowych wichur.
Co więcej, istnieją plandeki na altany ogrodowe, które mogą być zamontowane na nich cały rok. W przypadku popsucia się pogody wystarczy ją rozwinąć, a tkanina ochroni wnętrze altany. Jest to naprawdę godne polecenia rozwiązanie, które chroni nie tylko samą konstrukcję, ale również to, co znajduje się wewnątrz niej — meble, tekstylia, a nawet zainstalowany grill czy oświetlenie. Dzięki temu funkcjonalnie urządzona altana pozostaje gotowa do użycia praktycznie przez cały rok.
Folia przemysłowa na altanę
Alternatywą do specjalnych plandek jest folia przemysłowa, która może się sprawdzić, szczególnie w przypadku mniejszych ogrodowych altan. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie będzie ona tak skuteczna, jak wyżej opisywane rozwiązanie. Jako że mamy doświadczenie z jednym i drugim sposobem, możemy śmiało doradzić, że plandeka na pewno o wiele bardziej chroni altanę ogrodową.
Folia przemysłowa bywa cieńsza, łatwiej ulega przedarciom pod wpływem ostrego wiatru lub spadającego lodu, a także szybciej traci swoje właściwości pod wpływem UV. Jej główną zaletą jest niska cena i dostępność w każdym sklepie budowlanym. Jeśli jednak zależy nam na budżetowym rozwiązaniu, warto spróbować folii przemysłowej — wystarczy ją odpowiednio naciągnąć, przymocować taśmą montażową lub linkami i regularnie sprawdzać stan mocowania w trakcie zimy. Rozwiązanie tymczasowe, ale w nagłych przypadkach lepsze niż żadne zabezpieczenie.
Przygotowanie wnętrza altany na zimę
Oprócz ochrony samej konstrukcji drewnianej i przykrycia górnej części, należy zadbać także o to, co znajduje się wewnątrz altany. Meble ogrodowe najlepiej przenieść do piwnicy, garażu lub innego zadaszonego pomieszczenia. Jeśli nie ma takiej możliwości, należy je szczelnie osłonić pokrowcami lub plandekami, a ewentualne poduszki i tekstylia schować do wodoszczelnych pojemników.
Warto również zabezpieczyć instalację elektryczną — jeśli w altanie znajduje się oświetlenie czy gniazdka, należy odłączyć je od zasilania, sprawdzić szczelność opraw oraz ewentualnie zdemontować lampy na czas zimy. Wilgoć i mróz mogą uszkodzić zarówno żarówki, jak i oprawy, dlatego lepiej dmuchać na zimne. Dodatkowo, jeśli altana ma podłogę z drewna lub kompozytu, dobrze jest ją dokładnie umyć, osuszyć i ewentualnie zabezpieczyć olejem lub woskiem — to przedłuży jej żywotność i ułatwi wiosenne porządki.
Sprawdzenie stanu technicznego konstrukcji
Przed sezonem zimowym warto przeprowadzić oględziny całej konstrukcji altany, aby wykryć ewentualne uszkodzenia, pęknięcia, obluzowane śruby czy osłabione połączenia. Drewno narażone na długotrwałe działanie słońca i deszczu może ulec deformacji — deski mogą się wygiąć, połączenia rozluźnić, a narożniki stracić stabilność.
Wszystkie zauważone usterki należy naprawić przed zimą. Obluzowane śruby dokręcić, pękniętą deskę wymienić, połączenia wzmocnić metalowymi kątownikami. To właśnie teraz, gdy temperatura jeszcze na to pozwala, można wykonać drobne naprawy stolarskie — latem konstrukcja pracowała, pęczniała od wilgoci, zimą zaś skurczy się od mrozu, dlatego właściwe moment na wzmocnienie to właśnie przełom jesieni i zimy. Zaniedbane usterki mogą się pogłębić pod wpływem śniegu i lodu, prowadząc do poważniejszych uszkodzeń strukturalnych.
Zabezpieczenie elementów metalowych
Jeśli altana posiada elementy metalowe — śruby, narożniki, zawiasy, okucia — warto je również zabezpieczyć przed korozją. Rdza rozwija się szczególnie intensywnie w warunkach zmiennej wilgotności i temperatur, typowych dla polskiej zimy. Wystarczy przetrzeć metal preparatem antykorozyjnym lub sprayem WD-40, który tworzy ochronną warstwę odpychającą wodę.
Zawiasy bram i furtek prowadzących do altany należy nasmarować smarem lub olejem maszynowym — dzięki temu nie zatną się w mrozie i nie zaczną skrzypieć. Ocynkowane śruby i wkręty są z natury bardziej odporne, ale każdy element warto przynajmniej raz w roku sprawdzić pod kątem pierwszych oznak korozji. Zadbanie o drobne detale metalowe to inwestycja, która zwraca się w postaci dłuższej żywotności całej konstrukcji.
Ochrona przed szkodnikami i zwierzętami
Zamknięta lub zadaszona altana może stać się atrakcyjnym schronieniem dla gryzoni i innych zwierząt szukających zimowego azylu. Myszy, szczury, a nawet kuny potrafią wgryzać się w drewno, niszczyć izolację, poduszki i tekstylia. Warto zatem przed zimą dokładnie zamknąć wszystkie szpary, przez które mogłyby się przedostać.
Pomocne mogą być siatki metalowe montowane w otworach wentylacyjnych, specjalne ultradźwiękowe odstraszacze lub naturalne środki odstraszające (np. woreczki z lawendą, miętą pieprzową). Należy również zadbać o to, aby w altanie nie pozostały resztki jedzenia ani przedmioty o intensywnym zapachu — to przyciąga niechcianych gości. Regularne kontrole w trakcie zimy pozwolą na wczesne wykrycie ewentualnych intruzów i szybką reakcję.
Odśnieżanie i bieżąca kontrola w zimie
Nawet najlepiej zabezpieczona altana wymaga w trakcie zimy okazjonalnej kontroli. Po obfitych opadach śniegu warto sprawdzić, czy dach nie ugina się pod ciężarem zaspy — jeśli tak, należy ostrożnie usunąć nadmiar śniegu, aby nie doszło do uszkodzenia konstrukcji. Szczególnie narażone są altany o płaskim lub łagodnie nachylonym dachu.
Warto również sprawdzać, czy plandeka lub folia nie zsunęła się, nie podarła, czy nie zaczęła gromadzić wody. Zalegająca woda może zamarznąć i rozerwać materiał, a następnie przedostać się do wnętrza. Regularne odśnieżanie nie tylko chroni konstrukcję, ale również ułatwia wiosenne porządki — zamiast walczyć z roztopami i błotem, możemy od razu cieszyć się czystą, suchą altaną gotową do nowego sezonu.
